Pietenkoeken

Onderstaande blogpost is geschreven door mijn vriendin Marjolein. We bakken samen regelmatig en ook als ik wil proefdraaien voor een workshop is ze altijd vrijwillig proefkonijn. Tijdens één van onze bakbijeenkomsten bedacht ze deze pietenkoeken. Te leuk om niet te bloggen, dus heb ik haar gevraagd of een gastblog wilde vertellen hoe je deze Pietenkoeken zelf ook kan maken.

“Aankomende zaterdag is het alweer zover… Dan komt de stoomboot met Sinterklaas, Pieten en zijn schimmel weer aan in ons land. Een eeuwenoude traditie waar op dit moment erg veel om te doen is. Voor de kleintjes niet minder spannend, maar voor de volwassenen een ethische discussie die af en toe wel wat kopzorgen met zich meebrengt. Ondanks dat gaan we er zeker voor de kleintjes toch weer een feest van maken! Wat is er nu mooier dan die gezichtjes vol verwachting en spanning, alleen de voorpret al… Natuurlijk kennen we allemaal de chocoladeletters, pepernoten, marsepeinen figuurtjes, borstplaat, speculaaspoppen en al het andere Sinterklaas-snoepgoed. Soms is het leuk om een keer wat anders te doen…  En zo zijn de Pietenkoeken ontstaan… 

Mannin en ik zijn naast vriendinnen ook bakmaatjes. Naast kletsen over alledaagse dingen, kunnen we het ook uren over brood, koekjes, taarten, cakejes en andere baksels hebben. Ik mag nogal graag aan recepten sleutelen en nieuwe dingen uitproberen. Krijg dan ook regelmatig van Mannin te horen: ‘je moet je recepten opschrijven, weet je dat nou nog niet?!’. Euh… ja, ik weet het, maar in the heat of the moment en mijn enthousiasme vergeet ik dan toch een notitie te maken…

Tijdens een avondje kletsen over van alles en nog wat en natuurlijk baksels, ontstonden de Pietenkoeken. Mannin opperde dat ik wel een gastblog kon schrijven, meteen een mooie stok achter de deur om mijn recept op te schrijven. Juist, euh… dat was niet helemaal de bedoeling. Ik dacht ik fantaseer wel wat en laat de expert de uitvoering doen, maar nee, zo makkelijk kwam ik er niet vanaf. Het werd dus tijd om mijn chaos aan ideeën te organiseren en een uitvoering te maken…

Waarvan hier het resultaat… Een leuke activiteit om met kinderen op een koude winterdag zo vlak voor Sinterklaas te ondernemen. Waarbij de keuze gemaakt kan worden om sommige onderdelen alvast vooruit te maken. Alvast heel veel bak- en knutselplezier en natuurlijk een heel gezellige Sinterklaasavond!

Pietenkoeken

De basis
Als basis heb ik koeken van een cakebeslag gemaakt. Deze heb ik gemaakt in 8 tartelettevormpjes van 10 cm doorsnede. Voor de koeken heb ik zelf gebruik gemaakt van onderstaande variaties, maar natuurlijk zijn er nog veel meer mogelijkheden…

Verwarm de oven voor op 160 graden Celsius. Doe alle afgewogen ingrediënten in een kom en meng alles met de mixer tot een glad en luchtig beslag. Vet de tartelettevormpjes in, zet ze op een rooster of bakplaat en vul ze met het beslag. Zelf heb ik ze per stuk met een paletmes zo afgestreken dat er in het midden een beetje een kuiltje ontstaat. Tijdens het baken zullen de koeken gaan rijzen en om te voorkomen dat het hele bolle Pietjes worden werkte dit bij mij prima. Alles alle vormpjes gevuld zijn kunnen ze in de voorverwarmde oven, een half uur op 160 graden Celsius. Ovens kunnen wat afwijken, dus houd goed in de gaten of ze niet te donker worden. Om te checken of de koeken gaar zijn kan altijd de saté-prikkerproef gedaan worden… Als de saté-prikker schoon uit de koek komt, zijn de koeken gaar.  

Vanille koeken (8 stuks)

  • 200 gram zachte roomboter
  • 200 gram kristalsuiker
  • 200 gram bloem
  • 4 eieren (op kamertemperatuur)
  • merg van een half vanillestokje

 8 tartelettevormpjes

 Boter om de vormpjes in te vetten

Chocoladekoeken (8 stuks)

  • 200 gram zachte roomboter
  • 200 gram kristalsuiker
  • 200 gram bloem
  • 4 eieren (op kamertemperatuur)
  • 100 gram melk (op kamertemperatuur)
  • 50 gram cacao

8 tartelettevormpjes

Boter om de vormpjes in te vetten

Kruidkoeken (8 stuks)

  • 200 gram zachte roomboter
  • 200 gram kristalsuiker
  • 200 gram bloem
  • 4 eieren (op kamertemperatuur)
  • 100 gram melk (op kamertemperatuur)
  • 30 gram koekkruiden

8 tartelettevormpjes

Boter om de vormpjes in te vetten

De vulling

Om de versiering straks goed te laten plakken heb ik een boter crème gemaakt. Hiervoor heb ik eerst zelf banketbakkersroom gemaakt.

Banketbakkersroom

  • 12 gram bloem
  • 1 eidooiers
  • 35 gram suiker
  • 125 gram melk
  • Het merg van een ½ vanillestokje

Halveer het vanillestokje en schraap uit de ene helft het merg. De andere helft kan je gewoon bewaren, mits deze in een goed afgesloten verpakking weggelegd wordt. Doe in een pan 100 gram melk, 20 gram suiker en het vanillemerg en breng dit aan de kook. Roer in een kom de twee eidooiers, de bloem , 15 gram suiker en de overige 25 gram melk goed doorelkaar met een garde. Wanneer het mengsel met de melk, de vanille en de suiker aan de kook is, giet je dit bij het koude mengsel (let op: niet het koude mengsel bij het warme!). Roer het warme en koude mengsel in de kom goed door en schenk daarna terug in de pan. Breng het complete mengsel aan de kook en laat dit op een laag vuur ongeveer 3 minuten garen. Blijf wel voorzichtig roeren, anders blijft alles aan de bodem van de pan plakken. Als het gaar is, merk je ook dat het een stevig mengsel geworden is. Doe de banketbakkersoom in een diep bord en dek af met verhoudfolie (leg dit echt op de banketbakkersoom) om te voorkomen dat er een vel op komt. Laat het nu afkoelen (niet in de koelkast).

Boter crème

  • 125 gram zachte roomboter
  • 30 gram poedersuiker
  • De banketbakkersroom

Klop de boter en de poedersuiker met de mixer tot een luchtig, romig mengsel. Wanneer de banketbakkersroom afgekoeld is, deze even goed doorroeren voordat deze bij het mengsel van boter en poedersuiker gaat. Let op dat het temperatuurverschil tussen de boter en de banketbakkersroom zo klein mogelijk is om schiften en klontjes te voorkomen. Klop nu het botermengsel en de banketbakkersroom tot een gladde crème.

De afwerking

Als de koeken afgekoeld zijn kan je ze bestrijken een dun laagje van de boter crème. Dit kan natuurlijk naar smaak. De boter crème is vooral bedoeld om een plaklaagje te creëren voor de fondant en om de oneffenheden in de koeken een beetje weg te werken. Wanneer de koeken heel erg bol geworden zijn, kan je er ook nog voor kiezen eerst  met een scherp mes wat van de bovenkant af te snijden. Wanneer alle koeken bestreken zijn met een laagje boter crème kan je ze het beste even in de koelkast zetten om de crème een beetje op te laten stijven. Dit werkt straks makkelijker bij het versieren.

Nu zijn eigenlijk alle voorbereidingen getroffen en is het tijd om te gaan versieren!

Hiervoor heb ik verschillende kleuren fondant gebruikt. Omdat ik niet zo vaak iets met fondant maak, ben ik creatief geweest en heb verschillende bakgereedschappen uit de kast getrokken om de vormpjes uit te steken. Ook voor het uitrollen heb ik een gewone deegroller gebruikt. Ik geef toe, het is niet ideaal, maar ondanks dat is het resultaat best goed. Het gaat natuurlijk ook om de activiteit en niet te vergeten: de smaak. Daarvoor raad ik aan de fondant zo dun mogelijk uit te rollen, zeker omdat het anders daar waar meerdere lagen zitten wel heel erg zoet wordt.

Voor de basis heb ik een kookring gebruikt die net iets groter is dan de tartelettevormpjes. Voor de Pietenpet heb ik dezelfde ring gebruikt en deze met een scherp mesje golvend afgesneden. Om alles aan elkaar te plakken heb ik een schaaltje met een heel klein laagje water neergezet en alles met mijn vinger (niet te nat) heel voorzichtig ingesmeerd. Voor de oorbellen en het mondje van de middelste Piet heb ik verschillende maten gladde spuitmondjes gebruikt. De veren en de andere mondjes heb ik uit de hand gesneden en het neusje is een gerold bolletje fondant. Voor de oogjes heb ik voor makkelijk gekozen, dit zijn suiker oogjes.

Ik zou zeggen, laat je fantasie de vrije loop, want volgens mij zijn er dit jaar heel veel verschillende variaties van Pietjes mogelijk! Heel veel bak- en knutselplezier!”

Eikenblaadjes

Vanavond is het thema in “Heel Holland bakt” herfst. De kandidaten worden uitgedaagd om worteltaart, eikenblaadjes (koekjes) en een herfstspektakel te maken. Ik heb mezelf dit keer uitgedaagd om de eikenblaadjes te maken. Het zijn koekjes die gemaakt worden van een roerdeeg. Bij het maken van zanddeegkoekjes worden er drie soorten deeg onderscheiden: roerdeeg, wrijfdeeg en kruimeldeeg. De verschillen zitten hem in de verhouding tussen de ingrediënten en de werkwijze om het te maken. Alle degen hebben gemeen Dat je begint met de vetstof, daarna suiker toevoegt en vervolgens de bloem. Kruimeldeeg is steviger dan roerdeeg. Roer- en kruimeldeeg mogen niet luchtig worden geklopt tijdens het bereiden, terwijl dat bij wrijfdeeg juist wel moet. Kruimeldeeg kruimelt en is stevig en moet na bereiding gekoeld worden in de koelkast voor verdere verwerking, roer- en wrijfdegen zijn spuitbaar en mogen om deze eigenschap te behouden niet voor verwerking gekoeld worden in de koelkast. Deze eikenblaadjes worden gespoten met een gekarteld spuitmondje van 7 mm, denk erom dat je ze dun en gelijkmatig opspuit zodat de garing gelijkmatig plaatsvindt.

Eikenblaadjes

Ingrediënten:

  • 190 gram zachte roomboter op kamertemperatuur
  • 125 gram poedersuiker
  • 65 gram eiwit
  • 1 gram vanille essence
  • 125 gram patentbloem
  • 125 gram Zeeuwse bloem
  • 2,5 gram zout

Werkwijze:

  • Verwarm de oven voor op 170 graden Celsius.
  • Roer in een kom de zachte roomboter, poedersuiker, eiwit en vanille essence tot mengsel dat niet luchtig is.
  • Voeg in één keer patent- en Zeeuwse bloem en het zout toe.
  • Roer tot een egaal gemengd deeg.
  • Schep het deeg over in een spuitzak met een gekarteld spuitmondje van 7 mm.
  • Spuit dun en gelijkmatig eikenblaadjesvormen op enige afstand van elkaar op een met bakpapier beklede bakplaat. Begin aan de uiteinden, maak hier een kleine ronding en werk zo naar het midden toe. Zorg ervoor dat het deeg elkaar goed raakt zodat de koekjes na het bakken niet breken.
  • Bak de koekjes in ca. 15 minuten goudbruin en gaar.
  • Laat na het bakken afkoelen op de plaat.
  • Pas wanneer de koekjes uitgehard zij deze van de plaat nemen en in een luchtdichte trommel bewaren.

Bron: “Praktijkboek aanvulling. Deelkwalificatie korstdeeg en zanddeeg” door NBC

Amandeltuiles (glutenvrij)

Vanavond, op 7 september om 21:30 op NPO 1, begint het bakprogramma “Heel Holland bakt” weer. In het programma strijden 10 fanatieke thuisbakkers om de titel van “beste Nederlandse thuisbakker”. Vorig jaar ging baktalent Rutger er met de prijs vandoor en inmiddels heeft hij een mooi boek uitgegeven. Ik ben benieuwd naar wat dit seizoen van het programma ons mee zal verrassen! Vanavond is het thema “Franse baksels” en worden er een tarte tatin, amandeltuiles en een bavaroise taart gemaakt. Bij het lezen van de amandeltuiles, moest ik even nadenken wat dit ook alweer zijn. Het blijken dunne koekjes te zijn met de vorm van een dakpan, vandaar de naam “tuile”, dat in het Frans “dakpan” betekent. En tja als je dan toch aan het zoeken bent, dan stuit je natuurlijk ook op recepten, en als je op recepten stuit, dan krijg je zin om aan de slag te gaan en dat heb ik dan ook maar direct gedaan! Het zijn heerlijke knapperige koekjes. Als je ze in de vorm van een bakje maakt kan je ze vullen met een passende vulling zoals bijvoorbeeld slagroom en fruit. Als je kiest voor een vulling met vocht is het raadzaam de tuiles direct te serveren of te coaten met chocolade omdat ze anders het vocht opnemen en snel zacht worden.

Amandeltuiles

 

Ingrediënten:

  • 50 gram amandelschaafsel
  • 70 gram fijne tafelsuiker
  • 25 gram glutenvrije bloem (ik gebruikte rijstebloem)
  • 10 gram vanillesuiker
  • 10 gram roomboter
  • 50 gram losgeklopt ei (=1 ei maat M)
  • 10 gram water
  • mespuntje zout

Werkwijze:

  • Doe amandelschaafsel, suiker, bloem en vanillesuiker in een kom en roer goed door elkaar.
  • Smelt de roomboter en voeg deze toe aan het amandelmengsel.
  • Voeg het ei, water en zout toe en roer het geheel goed door elkaar.
  • Laat een uurtje rusten.
  • Verwarm de oven tijdig voor op 170 graden Celsius.
  • Schep kleine hoopjes op ruime afstand van elkaar op een met boter gesmeerde of siliconen bakmat bedekte bakplaat.
  • Druk de hoopjes plat met een in een kommetje water natgemaakte vork.
  • Bak de koekjes ca. 15 minuten in de voorverwarmde oven.
  • De koekjes zijn goed als de randen bruin kleuren en het midden nog licht goudbruin is.
  • Steek de koekjes van de plaat met een paletmes.
  • Hang de koekjes na het bakken direct rond een bezemsteel, deegrol o.i.d. en laat ze afkoelen. Wil je bakjes maken die je later kan vullen, dan vouw je het koekje om de bodem van een glas, of duw je ze in een schaaltje.
  • Bewaar de koekjes in een goed afgesloten trommel.

Bron: “De Banketbakker” van Cees Holtkamp en foodtube.nl

Bosvruchten crumble repen

De maand mei is alweer bijna ten einde, dus is het weer tijd voor de foodblogswap. Deze maand kreeg ik de blog van Lindsay toegewezen. Marcella van www.ikbakerietsvan.com mag bij baksels.net op bezoek. Dat vind ik erg leuk, omdat Marcella ook een echt bakblog heeft en de lekkerste dingen maakt. Ik ben ontzettend nieuwsgierig naar wat zij bij mij heeft uitgezocht! Omgekeerd zal dat vast ook voor Lindsay gelden. Zij heeft een leuke, gevarieerde blog, waar ik ook het één en ander aan heerlijke baksels kon vinden. Uiteindelijk heb ik iene-miene-mutte gedaan tussen de chocoladetaart met vloeibare binnenkant en bosvruchten crumble repen. Het werden de fruitrepen omdat ik me nu al verheug op de fruitovervloed die de zomer gaat brengen! De frambozenstruik zit vol veelbelovende bloemen, de appels en peren beginnen te groeien, de bessenstruiken laten al vele trosjes zien, dus ik denk dat ik deze repen zeker nog eens kan maken als het oogsttijd is! De “repen” zijn erg lekker, maar ik denk dat ik de volgende keer verse aardbeien i.p.v. diepvriesbosvruchten zal gebruiken. Ook heb ik in het recept het vochtgehalte voor de cruble verlaagd en de totale hoeveelheid crumble iets verhoogd, omdat ik merkte dat ik niet al het fruit kon bedekken. Het recept is goed voor 12 vierkantjes. De repen zijn het lekkerste als je ze een dagje laat staan alvorens ze te eten.

Bosvruchten crumble repen

Ingrediënten:

Fruitvulling:

  • 400 gram fruit (ik gebruikte nu diepvries bosvruchten, maar zou de volgende keer verse aardbeien gebruiken)
  • 15 gram maïzena
  • 16 gram vanillesuiker

Deeg:

  • 125 gram suiker
  • 250 gram bloem
  • 150 gram koude boter, in kleine blokjes gesneden
  • 80 gram havervlokken of havermout
  • 2,75 gram bakpoeder
  • 2,5 gram zout
  • 35 gram eiwit

Werkwijze:

  • Als je diepvriesfruit gebruikt, laat dit dan eerst op kamertemperatuur komen.
  • Verwarm de oven voor op 180 graden Celsius.
  • Meng in een kom alle ingrediënten voor het deeg tot een kruimelig mengsel. Dit kan met de hand of met een foodprocessor.
  • Vet een rechthoekige vorm in en bekleed met bakpapier.
  • Neem 3/4 van het kruimeldeeg en druk dit in een vorm van 15 bij 20 centimeter.
  • Snijd grote stukken fruit in kleine stukjes.
  • Meng het fruit met de maïzena en de vanillesuiker.
  • Verdeel het fruit over de kruimelbodem.
  • Bestrooi gelijkmatig met het overgebleven kruimeldeeg.
  • Bak in ca. 55 minuten goudbruin en gaar.
  • Laat 10 minuten afkoelen in de vorm.
  • Verwijder dan voorzichtig het gebak uit de vorm en laat verder afkoelen op een fijnmazig rooster.
  • Bestrooi met poedersuiker of decoratiesneeuw en snijd in de gewenste grootte.
  • Bewaar in een afgesloten bak of trommel. De repen zijn het lekkerste als ze eerst een dagje staan.

Het originele recept van Lindsay staat hier: //lindsayscooking.nl/?p=1815

Zij heeft het recept hier vandaan: //www.bakedbyrachel.com/strawberry-oatmeal-crumb-bars/

Ontbijtkoek

Ontbijtkoek, een veelzijdig iets: leuk op kinderfeestjes of op Koningsdag om mee te koekhappen, lekker bij het ontbijt en ook nog smakelijk om half elf bij een kopje koffie. Het liefst met een flinke lik boter, want vet zit er toch niet in volgens de verpakking en dan kan die lik boter best, toch? Het mooie van dingen zelf maken vind ik dat -naast dat het erg veel voldoening geeft- je ook eens ziet wat er in je voedsel zit. Inderdaad zit er in deze koek geen tot nauwelijks toegevoegde vetten, maar daarentegen zit er wel veel suiker in, en dat is in grote hoeveelheden natuurlijk net zo ongezond als grote hoeveelheden vet. Caloriearm is een ontbijtkoek dus ook niet te noemen. Maar het mooie van zelf maken is dus dat je weet wát er in zit en omdat je er zelf moeite voor hebt gedaan om -in dit geval- de ontbijtkoek te maken, zal je het niet gedachteloos naar binnen proppen zoals je misschien met sommige fabrieksproducten zal doen. Het vinden van een goed recept voor ontbijtkoek is niet makkelijk, er zijn weinig goede recepten in omloop. Gelukkig bood daar het leerboek van de bakkersvak uitkomst. Ontbijtkoek maak je van roggebloem omdat dit een groot vermogen om vocht vast te houden heeft en dit een “vochtige” koek geeft. Ontbijtkoek (en vele andere koeken) worden gemaakt met gronddeeg waarbij de verhouding is: 100% roggebloem, 80% suikers, evt. 10% oude koek en 40% water. Dit gronddeeg moet minimaal 24 uur staan, waarna de overige grondstoffen toegevoegd worden en de koek gebakken kan worden. Deze koek bevat geen deel tarwemeel, zoals sommige ontbijtkoeken uit de supermarkt, waardoor de smaak van rogge wat sterker aanwezig is. Verder is hij heerlijk zacht, niet te klef en niet te zoet. Naar mijn idee een perfecte ontbijtkoek!Ontbijtkoek

Ingrediënten:

Gronddeeg:

  • 230 gram roggebloem
  • 23 gram oude koek
  • 185 gram koekzoet (o.a. verkrijgbaar bij www.de-zuidmolen.nl)
  • 92 gram water

Overige ingrediënten voor het doorbraken:

  • 95 gram koekzoet
  • 5,5 gram koekkruiden
  • 7,3 gram bakpoeder of 3,1 gram vulkaan bakpoeder (tevens bij de Zuidmolen verkrijgbaar) en 4,2 karam bakpoeder

Werkwijze:

  • Laat de roggebloem op kamertemperatuur komen en zeef deze boven een kom.
  • Meng in een pan kleine stukjes oude koek, koekzoet en het water.
  • Verwarm al roerend tot 108 graden Celsius en roer zo veel mogelijk de brokjes eruit.
  • Giet het mengsel door een zeef op de roggebloem en roer direct door elkaar.
  • De temperatuur moet ideaal gezien tussen de 60 en 65 graden Celsius komen.
  • Vet een plaat licht met zonnebloemolie in en stort het beslag hierop en strijk uit tot een dunne plak.
  • Bestrijk de plak met iets zonnebloemolie tegen het uitdrogen en bedek hierna met huishoudfolie.
  • Laat hierna snel afkoelen en zet minimaal 24, liefst 48 uur op een koele plek.
  • Haal het deeg ruim een uur voor verdere verwerking uit de koelkast en laat op kamertemperatuur komen.
  • Verwarm de oven voor op 180 graden Celsius
  • Draai het deeg in een standmixer soepel en voeg het koekzoet toe.
  • Meng goed.
  • Zeef de koekkruiden en bakpoeder boven het mengsel en draai ook dit er goed doorheen.
  • Vet een bakblik van ca 24 X 6 cm licht in met bakspray.
  • Vul het bakblik met het beslag en bak gedurende 55-60 minuten bruin en gaar in de oven.
  • Haal de ontbijtkoek uit de vorm, wikkel deze in een vel bakpapier en vervolgens in huishoudfolie.
  • Laat minimaal een dag liggen.

P.s. Het schijnt dat je koekzoet ook kan vervangen door 2/3 keukenstroop en 1/3 deel honing. Ik moet nog uitproberen of dat in deze verhoudingen goed werkt.

Bron: “Broodbakkersproducten” van het NBC

 

 

 

Confettikoekjes

Het was weer eens tijd om met de kinderen te bakken, maar de inspiratie voor iets ontbrak me zo snel even. Tot ik de grote bus met kleine gekleurde chocoladesnoepjes in de kast zag staan die ik als decoratie voor kinderslagroomtaarten gebruik. Waarom zou ik dat niet door het koekdeeg mengen? Bij chocolate chip cookies werkt dat ook nietwaar? Zo gezegd, zo gedaan en het leverde enthousiaste kinderen op én vrolijk gekleurde koekjes die we de naam confettikoekjes gaven.

Confettikoekjes

Ingrediënten:

  • 125 gram roomboter op kamertemperatuur
  • 75 gram witte basterdsuiker
  • 1 gram zout
  • 20 gram melk
  • 4 gram citroenrasp
  • 188 gram bloem
  • schaaltje mini-smarties, M&M’s, of andere chocoladesnoepjes met gekleurd suikerlaagje

Werkwijze:

  • Meng de boter, basterdsuiker, zout, melk en citroenschil.
  • Voeg de bloem toe en kneed tot een glad deeg.
  • Verpak in huishoudfolie en leg een half uur in de koelkast te rusten.
  • Verwarm de oven voor op 180 graden Celsius.
  • Meng op het laatst de snoepjes door het deeg.
  • Rol het deeg uit op een licht met bloem bestoven werkblad.
  • Steek met een ronde koeksteker koekjes uit het deeg  en leg deze met voldoende tussenruimte op een met bakpapier of siliconen bakmatje beklede bakplaat.
  • Bak de koekjes in ongeveer 15 minuten goudbruin en gaar.
  • Laat na het bakken een minuutje afkoelen op het bakblik en leg ze dan op een rooster om verder af te koelen.

Bron: basisrecept uit het Brio koekjesboek met eigen twist.

Haverkoekjes (glutenvrij)

Arend Kisteman van de Stadsbakker uit Zwolle twitterde een tijdje geleden dat haver dé trend zou worden voor de komende jaren. Omdat ik nog niet eerder met haver had gebakken, werd ik nieuwsgierig en toen ik toch een bestelling bij de molen moest doen, bestelde ik ook havermeel. Haver is van nature glutenvrij, maar door kruisbestuiving tijdens de teelt, vervoer en verwerking kan dit niet altijd gegarandeerd worden. Moet je vanwege je gezondheid gluten mijden, dan kan je het beste gecertificeerde haver nemen, die is gegarandeerd glutenvrij. De koekjes die ik maakte zullen het niet lang volhouden in de koektrommel, want ik vind het ontzettend lastig om er af te blijven en niet in één keer de trommel leeg te eten. Ik maakte twee varianten: haverkoekjes met enkel havermeel en haverkoekjes bestrooid met geplette tarwe (waarmee ze met deze toevoeging natuurlijk niet meer glutenvrij zijn). Beide varianten waren ontzettend lekker. De haver heeft een rijke, ronde smaak. Ik moet nog uitproberen hoe het haver in een brood mij bevalt, maar voor koekjes zal ik het zeker vaker bestellen! Dit recept is goed voor ongeveer 30 koekjes.

Haverkoekjes met tarwevlokken

Ingrediënten:

  • 250 gram havermeel
  • 2 gram bakpoeder
  • 25 gram bruine basterdsuiker
  • 1 gram zout
  • 65 gram gesmolten roomboter
  • 130-135 gram water op kamertemperatuur
  • evt. een flinke hand geplette tarwe

Werkwijze:

  • Verwarm de oven voor op 180 graden Celsius.
  • Zeef havermeel en bakpoeder in een kom.
  • Voeg de basterdsuiker en het zout toe en roer even goed door met een garde.
  • Voeg de gesmolten boter en het water toe en kneed tot een samenhangend deeg.
  • Rol op een licht met (glutenvrije) bloem bestoven werkblad uit tot ca. 5 mm dik.
  • Wil je ze bestrooien met geplette tarwe (tawevlokken) of andere granen, bestrooi het deeg hier dan mee na het uitrollen en rol daarna de granen vast.
  • Steek met een ronde steker (6 cm) koekjes uit en leg ze met voldoende tussenruimte op een met bakpapier of siliconen bakmatje beklede bakplaat.
  • Bak de koekjes in ca. 22-25 minuten lichtbruin en gaar.
  • Leg de koekjes na het bakken op een rooster om af te koelen.
  • Bewaar de koekjes in een gesloten trommel.

Haverkoekjes

Bron: eigen recept

Scones

Vorig jaar waren mijn zusje en haar vriend naar Engeland geweest, als verrassing namen ze voor mij het “National Trust teatime baking book” mee. Uiteraard had mijn zusje niet alleen van de Engelse natuur en cultuur genoten, ook op culinair gebied had ze het een en ander geprobeerd. Natuurlijk mochten bij de ontdekkingstocht door de Engelse keuken de traditionele scones niet ontbreken. Blijkbaar bang dat ze deze lekkernij thuis zou moeten missen, koos ze een boek uit waar in ieder geval een recept voor scones bevatte. Al meerder keren had ze mij gevraagd wanneer ik haar ging verblijden met eigengemaakte scones en gister was het dan eindelijk zo ver. Het recept is heel eenvoudig en snel te maken. Ideaal om te maken als je een high tea gaat organiseren. De scones zijn lekker zacht van smaak en heerlijk met een klodder clotted cream en een lik aardbeienjam. Mijn scones hadden iets hoger mogen rijzen. Je zou iets meer bakpoeder kunnen toevoegen dan in dit recept aangegeven staat, maar soms geeft dit een vervelend nasmaakje. Ik ga voor smaak en neem voor lief dat ze iets lager dan normaal zijn. Voor het uitsteken gebruikte ik een speciale scones steker (gekocht bij Dille en Kamille) maar natuurlijk kan je ook gewoon een ronde koeksteker of een omgekeerd schaaltje gebruiken. Het recept is goed voor ca. 12 scones.

Scones

Ingrediënten:

  • 450 gram zelfrijzend bakmeel
  • 1 gram zout
  • 1/2 theelepel bakpoeder
  • 100 gram zachte boter op kamertemperatuur
  • 1 1/2 eetlepel fijne kristalsuiker
  • 1 1/2 eetlepel rozijnen
  • 285 gram melk

Werkwijze:

  • Verwarm de oven voor op 220 graden Celsius.
  • Zeef het zelfrijzend bakmeel, zout en bakpoeder samen in een kom en roer goed door met een garde.
  • Voeg de boter toe en wrijf tussen je vingers het geheel tot een kruimelig deeg.
  • Voeg de suiker rozijnen en melk toe en kneed tot een zacht deeg.
  • Rol het deeg uit op een met bloem bestoven werkblad tot een dikte van ca. 1,5 cm.
  • Steek met een ronde (scones)steker, van 6 cm doorsnede, de scones uit en leg deze met voldoende tussenruimte op een met bakpapier beklede bakplaat.
  • Bak in ca. 15 minuten goudbruin en gaar.
  • Laat de scones afkoelen op een rooster.
  • Serveer met clotted cream en aardbeienjam.

P.s. Ik kocht clotted cream bij de Makro, maar ik zag dat ook de C1000 ermee adverteerde in het paasassortiment, en ook de Jumbo schijnt het te hebben. Kan je niet aan echte clotted cream komen? Maak het dan zelf! Ik vond recepten die gelijke delen mascarpone en slagroom mengen, of 1 deel crème fraîche mengen met 2 delen mascarpone.

Bron: “National Trust teatime baking book” door Jane Pettigrew.

Anijsbiscuitjes

Ik had van een workshop slagroomtaart maken een deel van een pak gepasteuriseerd eiwit en een deel van een pak gepasteuriseerd eigeel over. Natuurlijk blijft dit niet eeuwig goed (en het neemt ook nog kostbare ruimte van mijn toch al te kleine koelkast). Tijd om die pakken weg te werken! Dit recept hielp daar mooi een beetje aan mee. Het recept komt uit het boek “Patisserie” van Christophe Felder volgens velen “Dé patisseriebijbel”. Het is dan ook een boekwerk van bijna 800 pagina’s dik, een boek om niet op je tenen te laten vallen! Mijn eerste recept dat ik uit dit boek maakte waren macarons en omdat deze keer op keer mislukten, heb ik het boek lang in de kast laten verstoffen. Vandaag streek ik met mijn hand over mijn hart (en over het boek om het stof eraf te halen) en besloot het weer eens open te slaan. Mijn oog viel op deze anijsbiscuitjes. Ik hou van anijs, heerlijk in Fryske Dûmkes, en vast ook wel in deze koekjes. Het leek me het proberen waard. Inderdaad leverde dit lekker lichte, naar anijs smakende koekjes op. Helaas klopten de baktijden in mijn geval niet helemaal. De koekjes waren bij mij nog iets zacht van binnen na het afkoelen, terwijl ik het idee heb dat ze bros horen te zijn. Ik heb daarom de baktijd verlengd van 6-8 naar ca. 10 min. Het is natuurlijk ook afhankelijk van het formaat van de koekjes hoe lang deze in de oven moeten, blijf dus even goed opletten. Ik maakte met deze hoeveelheden twee bakplaten vol koekjes, ik schat zo’n 50 stuks.

Anijsbiscuitjes

Ingrediënten:

  • 150 gram ei (3 stuks maat M)
  • 250 gram fijne kristalsuiker
  • 15 gram anijszaadjes (zonder steeltjes)
  • 250 gram bloem

Werkwijze:

  • Doe de eieren en de suiker in een kom en klop deze met een stand- of handmixer gedurende 10 minuten op.
  • Doe de anijszaadjes in een kom en zeef hierboven de bloem.
  • Meng goed door elkaar.
  • Spatel het anijszaad-bloemmengsel voorzichtig door de opgeklopte eieren heen.
  • Doe het beslag in een spuitzak met een glad spuitmondje met een diameter van ca. 11 mm.
  • Spuit op een met bakpapier of siliconen bakmatje beklede bakplaten rondjes met voldoende tussenruimte.
  • Zet de platen ca. 4 uur weg in een warme, droge omgeving om de “biscuitjes-to-be” te laten drogen.
  • Als de bovenkant is aangedroogd de biscuitjes, zet je de biscuitjes in een voorverwarmde oven op 180 graden (met boven- en onderwarmte, zonder hete lucht.)
  • Bak de biscuitjes afhankelijk van de grootte, 6-8 min of 10-12 min.
  • Open tegen het einde van de baktijd de ovendeur een klein beetje, zodat de stoom kan ontsnappen.
  • De bovenkant van de biscuitjes mag niet verkleuren.

Bron: “Patisserie” van Christophe Felder.

Taaitaai met anijs

December lijkt zo’n maand te zijn waarin al mijn langgekoesterde wensen in vervulling gaan. Zo maakte ik de laatste tijd al een chocoladeletter waarvan ik al heel lang op zoek was naar een vorm hiervoor en ook een koekhuisje maken intrigeerde mij al heel lang en dit lukte met behulp van een nieuwe vorm ook eindelijk. Ook dit taaitaai project waar ik je nu over ga vertellen was zo iets wat ik al heel lang wilde maken, maar waar ik geen goede vorm voor kon vinden. Taaitaai planken bleken wel te koop, maar enkel antieke exemplaren die tegen torenhoge prijzen verhandeld (hopen te) worden. Taaitaai wordt nog steeds gebakken, dus ik vond het raar dat ik geen nieuwe taaiplanken kon vinden. Wederom was het lang leve het wereldwijde web, want na rondvragen in de Foodbloggersgroep op Facebook, diverse oproepjes op Twitter te hebben geplaatst en een aantal mensen en bakkerijmusea aangeschreven te hebben bleek dat nieuwe planken niet meer verkrijgbaar zijn. Maar…toen was daar Jan Kemper van www.koekstempel.nl  die ons (de foodbloggers) graag wilde helpen en het maken van een taaiplank een leuke uitdaging vond. Ook hij ging op zoek naar waar een taaiplank aan zou moeten voldoen, won inlichtingen bij een bakkerijmuseum en probeerde het een en ander uit. Kortom: het werd een grote zoektocht waar veel mensen bij betrokken waren. Toen bleek dat Jan de taaiplank wel kon maken was het enige struikelblok nog het ontwerp. Toen bleek Nadine van //nadinebakes.tumblr.com/ uit de Foodbloggersgroep dit klusje wel op zich te willen nemen, en met een geweldig resultaat! Ze ontwierp een grote taaiman en twee kleinere plankjes met een Pietenhoofd en een Sinterklaashoofd. Het ontwerp werd ingediend en Jan ging ermee aan de slag. Gisteren had ik het resultaat van al die noeste arbeid in mijn brievenbus liggen. Na mijn noeste arbeid kwamen er erg mooie taaitaai-tjes uit de oven die ook nog eens heerlijk smaakten. Weer iets afgerond waar ik al jaren van droomde!  Wil je zien hoe de grote taaipop er uit ziet? Kijk dan even bij het stukje van Nadine over de grote taaipop. De genoemde aantallen zijn goed voor ca. 18 kleine stukken taaitaai met anijs.

Taaitaai met anijs

 

Ingrediënten:

  • 230 gram Zeeuwse bloem of bloem uit de supermarkt
  • 200 gram roggebloem (liefst type 00)
  • 190 gram lichtbruine basterdsuiker
  • 140 gram honing
  • 100 gram water
  • 4 gram zout
  • 6 gram gemalen anijszaad
  • 6 gram koek- en speculaaskruiden
  • 3 gram gemalen kaneel
  • 30 gram honing
  • 6 gram azijn
  • 10 gram bakpoeder (gezeefd)
  • 1 losgeklopt ei

Werkwijze:

  • Zeef in een hittebestendige kom de (Zeeuwse) bloem en het roggemeel. Zet deze kom boven een pan met heet water en laat de bloem tot 30 graden Celsius verwarmen.
  • Doe de basterdsuiker, de 140 gram honing en het water in een steelpan en verwarm dit tot 103 graden Celsius.
  • Voeg dit kokende mengsel bij het bloemmengsel en meng (liefst met een standmixer met een platte klopper) goed door elkaar tot een egale massa. Maar meng vooral niet te lang, je deeg wordt dan zo plakkerig als behanglijm, dit is een teken dat je te lang door bent gegaan. Zorg ervoor dat je deeg in ieder geval 65 graden Celsius bereikt.
  • Verpak het gronddeeg in huishoudfolie en zet minimaal een dag afgedekt weg in de koelkast.
  • Het deeg moet daarbij snel teruggekoeld worden, anders wordt het bitter.
  • Verwarm de oven voor op 210 graden Celsius, conventioneel met boven- en onderwarmte.
  • Kneed het zout, de kruiden, de 30 gram honing en de azijn door het deeg. Stop direct als het goed vermengd is.
  • Zeef nu het bakpoeder en kneed dit door het deeg. De reden dat het bakpoeder nu pas bij het deeg gaat is dat direct contact van bakpoeder met azijn het bakpoeder activeert.
  • Druk het deeg ter voorbereiding een paar keer in de vorm en haal het er weer uit.
  • Bebloem de plankjes en tik de overtollige bloem eruit.
  • Bij de vormpjes die we bij de workshop gebruiken weeg je een balletje van 30 gram af voor een pietje en 40 gram voor Sinterklaas. Het balletje kan je evt. nog even losjes door de bloem rollen voordat je het in de vorm drukt.
  • Druk het deeg in het vormpje, tot het vormpje gevuld is.
  • Als je het deeg netjes hebt afgewogen is het vormpje nu exact gevuld en hoef je niets af te snijden.
  • Is er nog overtollig deeg: snijd dan met een taartenzaag, met een nylon visdraad of een mesje het overtollige deeg weg.
  • Haal het deeg uit het vormpje en leg op een vel bakpapier of op een siliconen bakmatje.
  • Herhaal dit tot het matje vol is.
  • Bestrijk de figuurtjes voorzichtig met een beetje losgeklopt ei. Zorg dat dit dekkend en egaal is gestreken en het reliëf in tact blijft.
  • Laat het ei drogen.
  • Bestrijk nog een keer dun met losgeklopt ei en doe de koekjes in de oven.
  • Zorg ervoor dat de opstaande randjes van de print dunner met ei bestreken zijn dan de “laagtes”, zo wordt het contrast groter en blijft de print zichtbaar.
  • Bak de taaitaaifiguurtjes 10 minuten in de voorverwarmde oven.

Bron: aangepast recept met als inspiratie een recept uit “De banketbakker” van Cees Holtkamp