Brood met lijnzaad

Wie zoekt op lijnzaad zal vooral stuiten op berichten over hoe gezond dit zaadje van de vlasplant is. Zo zou het omega 3 en 6, vitamine B1 en 2, calcium, magnesium, zink én kalium bevatten, is het zeer vezelrijk, helpt het de darmen te reinigen, geeft het snel een verzadigd gevoel zodat je niet aan het snacken slaat, werkt het tegen verstopping (mits bij het eten van lijnzaad veel vocht wordt gedronken omdat het anders averechts werkt door het grote vocht opnemende vermogen) en zo kan ik nog wel een waslijst aan mogelijke positieve “bijwerkingen” van dit zaadje geven. Wat er ook van waar moge zijn, kwaad lijkt het niet te kunnen om dit zaadje te gebruiken. Gebruikte ik het eerst op de crackers die ik voor de Foodblogswap maakte, vandaag deed ik het door het brood heen. Het resultaat was erg goed! Vergeet van te voren niet de zaden te wellen, anders krijg je een kurkdroog brood omdat de zaden al het vocht uit het brood opnemen. Het recept is goed voor 3 x een brood met lijnzaad, gebakken in een bakblik van 30 X 11 cm.

Brood met lijnzaad

Ingrediënten:

  • 150 gram lijnzaad (heel)
  • 255 gram water
  • 900 gram volkoren tarwemeel
  • 900 gram tarwebloem
  • 27 gram (bakkers)zout
  • 18 gram glutenpoeder (evt.)
  • 21 gram instant gist
  • 1026 gram water op kamertemperatuur

Werkwijze:

  • Doe het lijnzaad in een kom en voeg 255 gram water toe en laat een half uur staan.
  • Doe meel, bloem zout en glutenpoeder in een kom en roer goed door met een garde.
  • Voeg de gist toe en roer nog eens goed door.
  • Voeg het water en de lijnzaadjes toe en kneed ca. 12 minuten in een standmixer (bijv. Bear Teddy Varimixer of een KitchenAid) of kneed met de hand tot een soepel deeg waarvan je tussen je vingers een vliesje kan trekken. De temperatuur van het deeg moet ongeveer 27 graden Celsius zijn.
  • Verdeel het deeg in drie gelijke stukken.
  • Bol de degen op en doe ze in drie licht met olie ingevette kommen, dek af en zet weg in een tochtvrije ruimte van 29 graden Celsius.
  • Laat ca. een uur rijzen tot het in volume verdubbeld is.
  • Haal het deeg uit de kommen en druk elk stuk met de vlakke hand uit tot een rechthoek.
  • Verdeel deze rechthoek denkbeeldig in drieën en vouw de linker flap tot net over het midden.
  • Vouw de rechterflap ook net over het midden en druk aan met de vlakke hand.
  • Rol het deeg nu op, niet te los en niet te strak. Herhaal dit met de andere twee degen.
  • Leg het deeg met de naad naar onderen in een met bakspray bespoten bakblikken.
  • Laat nog eens een uur rijzen in een vochtige, tochtvrije ruimte van 31 graden Celsius. (Ik doe dit in een onverwarmde oven of magnetron met op de bodem een schaaltje heet, dampend water)
  • Verwarm 20 minuten voor het einde van de rijstijd de oven voor op 255 graden Celsius (onderwarmte met hetelucht).
  • Het deeg is goed gerezen als je er met je vingertop zachtjes een kuiltje in drukt en dit langzaam weer terug veert.
  • Zet het brood in de oven, voeg wat water toe in de metalen opvangplaat van je oven voor stoomvorming, zet de temperatuur terug naar 250 graden Celsius en bak het brood 21 minuten op deze stand. Bak het brood vervolgens nog 11 minuten op 200 graden Celsius, hetelucht met boven- en onderwarmte.
  • Het brood is gaar als de kerntemperatuur meer dan 95 graden Celsius is.
  • Los het brood direct na het bakken en leg het op een rooster om af te koelen.
  • Snijd het pas aan als het volledig afgekoeld is.

Bron: eigen recept.

Gevuld vlechtbrood met ui, geitenkaas, appel en munt

Eindelijk had ik weer eens tijd om mee te doen aan de Foodblogswap. Dit is een leuk initiatief vanuit de Foodbloggers groep op Facebook. Het is de bedoeling dat je een recept uit zoekt op de aan jou toegewezen blog en dit gaat maken. Zo kom je eens uit je comfort zone en leer je nieuwe blogs kennen. De loting bepaalde dat deze maand Suus van Foodbandits van mijn blog iets mag uitzoeken (wat mij gezien haar liefde voor bakken en Zweden geen heel groot probleem moet zijn). ik kreeg de blog van Johanneke van de blog bijnanetzolekkeralsthuis toegewezen. Bang om daar geen baksels te kunnen vinden hoefde ik niet te zijn…Johanneke is al in 2009 met haar blog begonnen en is sindsdien niet meer gestopt. Vele soorten heerlijke recepten passeren de revue, waaronder veel bakrecepten. Het was een beetje lastig om een recept te vinden door het ontbreken van een index, dus heb ik alle blogposts doorgespit. Op zich was dat geen straf, want er kwamen vele lekkere dingen voorbij en mijn lijstje met mogelijke baksels om te maken groeide en groeide. Tot ik een lijst van met wel 17 heerlijke en mogelijke keuze-baksels had. Uiteindelijk heb ik gekozen voor een vlechtbrood gevuld met ui, geitenkaas, appel en munt. Het recept is goed voor twee gevulde vlechtbroden.

Gevuld vlechtbrood met ui, geitenkaas, appel en munt

Ingrediënten:

  • 600 gram tarwebloem
  • 100 gram volkorenmeel
  • 14 gram (bakkers)zout
  • 10 gram suiker
  • 10 gram instantgist
  • 425 gram water (als de overige ingrediënten op kamertemperatuur zijn, moet de watertemperatuur ca. 24 graden Celsius bedragen)
  • 30 gram olie
  • 2 rode uien in ringen gesneden
  • peper
  • 60 gram zachte geitenkaas
  • 1 appel in blokjes
  • blaadjes van 2 takjes munt, fijngesneden

Werkwijze:

  • Doe bloem, meel, zout en suiker in een kom en roer goed door met een garde.
  • Voeg de gist toe en roer nog eens goed door.
  • Voeg het water toe en kneed gedurende 2 minuten op een lage stand in een standmixer en dan 9 minuten op een hogere stand. Voeg in de laatste 2 minuten de olie toe.
  • Het deeg is goed als het soepel aanvoelt en je er een vliesje van kan trekken tussen je vingers, ideaal gezien moet het deeg nu 27 graden Celsius zijn.
  • Verdeel het deeg in twee gelijke stukken en bol deze op.
  • Doe elke bol deeg in een licht ingevette kom en dek deze af.
  • Zet deze kommen op een tochtvrije plaats waar het deeg 29 graden Celsius wordt. (Ik doe dit in een onverwarmde oven met onderin een schaaltje heet water)
  • Laat een uur rijzen.
  • Bak ondertussen in een koekenpan de uienringen met 15 gram olie tot deze zacht zijn.
  • Laat de uien afkoelen en uitlekken in een zeef.
  • Na de eerste rijs 1 deegstuk uit de kom halen en de lucht er met de vlakke hand uitdrukken.
  • Rol uit tot een rechthoekige lap van ca. 20 X 40 cm.
  • Verdeel het deeg denkbeeldig in de lengte in drieën, leg op het middelste deel de helft van de uien, bestrooi met peper naar smaak.
  • Verbrokkel de helft van de geitenkaas erover en bestrooi met de helft van de blokjes appel.
  • Bestrooi tot slot met de helft van de fijngesneden munt.
  • Snijd aan korte kanten evenwijdig aan de vulling twee flappen los en vouw deze rechthoekjes  voor een deel over de vulling heen.
  • Snijd aan de lange kanten de deegflappen om de twee cm schuin in.
  • Vouw om en om (eerst een linker strookje, dan een rechter, dan weer een linker enz.) de strookjes naar het midden toe. Er ontstaat nu een vlechtpatroon.
  • Maak op dezelfde manier het tweede brood.
  • Leg de broden op een met bakpapier beklede bakplaat en laat een uur rijzen op 31 graden Celsius op een tochtvrije, vochtige plek. (Ik doe dit in een onverwarmde oven of magnetron met een bakje heet, dampend water op de bodem.)
  • Verwarm de oven een kwartier voor het einde van de rijstijd voor op 200 graden (boven- en onderwarmte)
  • Zet de broden in de oven, giet iets water in de opvang bak van de oven voor stoomvorming.
  • Bak de broden gedurende ca. 40 minuten tot ze gaar en bruin zijn.
  • Laat de broden afkoelen op een rooster.

Voor het originele recept met stap voor stap foto’s kijk je op: //bijnanetzolekkeralsthuis.blogspot.nl/2011/03/brood-gevuld-met-ui-geitenkaas-en-appel.html 

Naschrift: Suzanne van Foodbandits heeft een -voor mij verrassende- maar heerlijke keuze gemaakt en hier iets prachtigs van gemaakt Lees haar post hierover hier: //foodbandits.blogspot.nl/2014/01/foodblog-swapboekweit-brood.html

Noorse skillingsboller of Zweedse kanelbullar

Trouwe lezers is vast wel opgevallen dat wij hier thuis een voorliefde voor Scandinavië hebben, in het bijzonder voor Noorwegen. Afgelopen zomer aten we daar bij een kneuterig dorpsbakkerijtje deze heerlijke Noorse skillingsboller, bij het grotere publiek beter bekend als de Zweedse kanelbullar. Dit zijn zoete, rijke broodjes waarbij het deeg bestreken wordt met een boter- kaneel- en suikermengsel om vervolgens opgerold te worden. De rolletjes zijn als losse broodjes te bakken. Deze broodjes zijn om je vingers bij op te eten. Ik wil wedden dat ze, eenmaal geserveerd (of misschien nog niet eens), niet lang zullen blijven liggen! Het recept is genoeg voor 20-22 losse Noorse skillingsboller of Zweedse kanelbullar.

kaneelbroodjes

Ingrediënten:

Deeg:

  • 850 gram bloem van goede kwaliteit
  • 8,5 gram zout
  • 5,5 gram gemalen kardemom
  • 150 gram fijne kristalsuiker
  • 25 gram instantgist
  • 500 gram melk op kamertemperatuur
  • 50 gram ei op kamertemperatuur
  • 150 gram zachte boter op kamertemperatuur

Vulling:

  • 165 gram zachte boter op kamertemperatuur
  • 110 gram fijne kristalsuiker
  • 12 gram gemalen kaneel

Afwerking:

  • 1 losgeklopt ei
  • grove suiker

Werkwijze:

  • Doe tarwebloem, zout, kardemom en suiker bij elkaar in een kom en roer met een garde goed door elkaar.
  • Voeg de gist toe en roer weer goed met een garde.
  • Voeg het ei en de melk toe en kneed in een standmixer (bijv. Bear Teddy Varimixer, KitchenAid etc.) gedurende ca. 15 minuten tot een soepel, elastisch deeg dat van de kom loslaat. Het deeg is goed als je er een vlies van kunt trekken. Voeg na 10 minuten kneden de boter toe.
  • Verdeel het deeg in twee gelijke stukken.
  • Bol de twee stukken deeg goed op, doe ze in twee licht ingevette kommen, dek deze af en laat gedurende 40 minuten bij 29 graden Celsius rijzen op een tochtvrije plek.
  • Haal het deeg uit de kommen en druk de deegstukken het voorzichtig plat.
  • Vouw elk stuk deeg in drieën: het bovenste deel naar het midden vouwen, doe dit ook met het onderste deel.
  • Rol het deeg uit tot een rechthoekige lap van ca. 30 x 40 cm.
  • Meng de boter, suiker en kaneel goed door elkaar en besmeer de deeglappen met dit mengsel.
  • Rol vanaf de lange kant de lap deeg op.
  • Snijd in 20-22 gelijke stukjes.
  • Draai de stukjes op hun kant, en leg het losse uiteindje onder het broodje.
  • Leg ze op een met bakpapier beklede bakplaat met voldoende tussenruimte.
  • Laat 25 min. op een vochtige, tochtvrije plek rijzen bij een temperatuur van 30 graden. Ik zet het in een oven of magnetron met onderin een schaaltje heet, dampend water.
  • Verwarm ondertussen de oven voor op 220 graden Celsius, conventioneel, met onder- en bovenwarmte.
  • Bestrijk de broodjes voordat ze de oven in gaan met losgeklopt ei en bestrooi met grove suiker of greinsuiker.
  • Bak de losse broodjes in ca. 10-11 minuten goudbruin en gaar.
  • Het brood is gaar als de kerntemperatuur boven de 95 graden Celsius is gekomen, dit kan je meten met een kernthermomter.
  • Laat het brood afkoelen op een rooster (alhoewel ze nog iets warm ook erg lekker smaken!)

Bron: “Het Scandinavisch kookboek” door Trine Hahnemann

Noors kerstbrood (Julebrød)

Deze zomer aten we in Noorwegen een ontzettend lekker brood. Dat was wel een verrassend iets, want normaal gesproken vind ik het Noorse brood maar zo-zo. Echter als het op zoete baksels aankomt, weten de Noren als geen ander wat lekker is en hoe je dat lekkers moet maken, zelfs als het om zoet brood gaat. Het brood dat we afgelopen zomer in Noorwegen aten heette toen een “jolebrød”, na enig speurwerk kwam ik erachter dat dit brood hetzelfde is als het Noorse Julebrød, dat een traditioneel kerstbrood is. (“Jul” betekent “kerst”) Blijkbaar valt dit brood zo in de smaak dat het ook zomers wordt gegeten. De verschillende benamingen kunnen overigens ook komen door het verschil tussen de twee talen die in Noorwegen gesproken worden: het Bokmål en het Nynorks. Dit Julebrød lijkt op een gigantische rozijnenbol, maar het bevat naast de rozijnen ook nog sukade en kardemom. Kardemom vind je veel terug in Noorse baksels en wat mij betreft kan het er niet vaak genoeg in zitten! Het geeft een heerlijke kruidige, frisse smaak aan een baksel. Dit recept is goed voor 1 Julebrød.

Julebrød Noors kerstbrood

Ingrediënten:

  • 550 gram tarwebloem (met een hoog eiwitgehalte)
  • 125 gram fijne kristalsuiker
  • 5 gram zout
  • 1,3 gram gemalen kardemom (1/2 theelepel)
  • 20 gram instantgist
  • 125 gram zachte boter op kamertemperatuur
  • 300 gram melk op kamertemperatuur
  • 75 gram gewelde rozijnen (aan de buitenkant goed droog gemaakt of aan de lucht gedroogd)
  • 75 sukade
  • losgeklopt ei voor het bestrijken

Werkwijze:

  • Doe de bloem, fijne kristalsuiker, zou, en kardemom in een kom en roer goed door met een garde.
  • Voeg de gist toe en roer weer goed door.
  • Voeg de boter en de melk toe en kneed in een standmixer (bijv. Bear Teddy Varimixer of KitchenAid) in ca. 10 minuten tot een soepel deeg waar je tussen je vingers een vliesje van kan trekken. Natuurlijk kan je ook met de hand kneden, mogelijk duurt het wat langer voordat je een goed deeg krijgt. Zorg ervoor dat je deeg 27 graden wordt door de oploopwarmte tijdens het kneden.
  • Kneed hierna op de laagste stand de rozijnen en de sukade door het deeg tot deze goed verdeeld zijn.
  • Doe het deeg in een licht ingevette kom en rol het even heen en weer zodat het overal met een heel dun laagje olie bedekt is.
  • Zet weg in een vochtige, tochtvrije ruimte van 29 graden Celsius. Ik gebruik hiervoor de onverwarmde oven met onderin een bakje heet water.
  • Laat in 1-1,5 uur rijzen tot dubbel volume.
  • Verwarm de oven voor op 180 graden Celsius.
  • Leg het deeg op je werkblad en druk het met de vlakke hand iets plat.
  • Vouw het dan in drie-en en draai een kwartslag en vouw weer op in drie-en.
  • Leg nu de naad naar beneden en bol op door de bol tussen twee handen te draaien.
  • Er vormt zich nu een strakke deeghuid waar de rozijnen onder blijven. Aan de onderkant komt er een s-vorm. Het deeg is nu op spanning gebracht waardoor de bol straks zijn vorm behoudt.
  • Leg de bol met de gladde kant boven op een met bakpapier beklede bakplaat en laat 20 minuten rijzen in een vochtige (tegen het uitdrogen) en tochtvrije ruimte van 31 graden Celsius.
  • Bak het brood in ca. 45 minuten gaar en donker goudbruin.
  • Laat afkoelen op een rooster.

Bron: het Noorse boek “Ta Kaka” geschreven door Ase Kongsvik, Kari Støfringsdal en Heidi Brunstad-øyehaug.

Focaccia met rozemarijn en zeezout

Tegelijk met de focaccia met salie en Knoflook, bakte ik ook nog een focaccia met rozemarijn en zeezout. De oven stond toch aan en de broodbaksteen was al lekker heet. Zonde om daar geen gebruik van te maken! Ik vond een ander recept dat mij erg lekker leek en ging nogmaals aan de slag. Ik ben blij dat ik ook deze variant van focaccia heb gemaakt, want hij was (net als die met salie en knoflook) erg lekker! De rozemarijn geeft een licht kruidige smaak en het grove zeezout zorgt af en toe voor een kleine explosie van smaak, heerlijk als bijgerechtje bij een zomerse barbecue!

Focaccia met rozemarijn en zeezout

Ingrediënten

  • 350 gram ongebleekte bloem van harde tarwe (bloem met een hoog eiwitgehalte)
  • 5 gram suiker
  • 4,5 gram keukenzout
  • 6 gram droge gist
  • 205 gram lauw water
  • 18 gram extra vierge olijfolie
  • olie om te besprenkelen
  • gedroogde of verse rozemarijn
  • grof zeezout

Werkwijze:

  • Doe de bloem, suiker en keukenzout bij elkaar in een kom en roer goed door met een garde.
  • Voeg de droge gist toe en roer weer goed door met een garde.
  • Voeg water en olie toe en kneed in ca. 8-10 in een standmixer tot een glad en soepel deeg. Het deeg is goed als je het tot een vliesje kunt trekken. Natuurlijk kan je het deeg ook met de hand kneden.
  • Doe het deeg in een licht met olie ingevette kom en zet weg op een vochtige, warme en tochtvrije plek (ik gebruik hiervoor een onverwarmde oven met onderin een bakje heet water)
  • Laat in ongeveer 60 minuten tot dubbel volume rijzen.
  • Bekleed een bakplaat met bakpapier en rol het deeg hierop uit.
  • Zet een half uur weg op een vochtige, warme en tochtvrije plek (ik gebruikte hier wederom de oven voor)
  • Prik met je vingertoppen diepe gaten in het deeg.
  • Zet nog eens op een warme, vochtige en tochtvrije plek.
  • Verwarm de oven voor op 240 graden Celsius (als je in het bezit bent van een broodbaksteen, verwarm de oven dan 45 minuten van tevoren voor)
  • Besprenkel het deeg met olijfolie en bestrooi met rozemarijn en grof zeezout.
  • Bak de focaccia gedurende 20-30 minuten in de voorverwarmde oven tot hij licht goudbruin is. Bak je met een broodbaksteen schuif het deeg dan met bakpapier en al met een pizzaschep op de steen en doe in de opvangbak van de oven water.
  • Laat het brood na het bakken afkoelen op een rooster.
  • Deze focaccia is heerlijk als hij nog een beetje warm is, maar smaakt ook prima als hij volledig afgekoeld is.

Focaccia met salie en knoflook

Focaccia is een brood dat van oorsprong uit Italië komt. Het staat daar bekend als “Italiaans plat boerenbrood”, “pizza rustica” of “pizza genovese”. Vanouds werd het gemaakt van deegresten en gebakken op de vloer van een hele hete oven. Het woord “Focaccia” is dan ook afgeleid van het Latijnse woord “focus” dat “haard” betekent: haardbrood dus. Focaccia is erg veelzijdig; je kan het bestrooien met zeezout, diverse kruiden als rozemarijn oregano en salie, of knoflook, ui, prosciutto, olijven of kaas en ook zongedroogde tomaatjes smaken er prima bij. De Italianen gebruiken het ook vaak als sandwichbrood, belegd met bijv. rauwe groenten en mozzarella. Je kan het brood ook zo eten of een stukje brood in wat olijfolie dopen. Een brood dat dus naar ieders smaak aan te passen is. Dit recept is goed voor 1 grote focaccia met salie en knoflook (bijna ter grootte van een bakplaat) of 2 broden gebakken in een ronde vorm met een diameter van 25 cm.

Focaccia met salie en knoflook

Ingrediënten:

  • 500 gram ongebleekt meel van harde tarwe (meel met een hoog eiwitgehalte)
  • 12 gram zout
  • 10 gram droge gist
  • 38 gram extra vergine (of extra vierge zoals het soms ook aangeduid wordt) olijfolie
  • 330 gram lauw water
  • 1 eetlepel fijngehakte salie

voor het bestrooien:

  • 4 eetlepels extra vergine olijfolie
  • 4 teentjes fijngehakte knoflook
  • 12 verse salieblaadjes

Werkwijze:

  • Meng in een kom het meel en het zout en roer goed door met een garde.
  • Voeg de droge gist toe en roer nog eens goed.
  • Voeg de olie en het lauwe water toe en kneed het geheel in een standmixer gedurende 9 minuten tot een soepel deeg dat loslaat van de wanden. Natuurlijk kan je ook met de hand kneden, dit zal waarschijnlijk wat langer duren. Het deeg is goed als je er tussen je vingers een vliesje van kunt trekken. Het deeg is wat plakkeriger dan “normaal” brood. Om te voorkomen dat het aan je handen of je werkblad plakt, kun je deze licht invetten met olijfolie.
  • Doe het deeg in een licht met olie ingevette kom en zet weg op een vochtige, warme en tochtvrije plaats. Ik gebruik hiervoor de onverwarmde oven met op de bodem een bakje heet water.
  • Laat gedurende 1-1 1/2 uur rijzen tot dubbel volume.
  • Leg het deeg op een licht ingevet werkblad en sla het door (druk met vlakke hand op het deeg zodat de luchtbelletjes zich egaal verdelen.
  • Kneed kort de fijngehakte salie door het deeg, net lang genoeg zodat het goed verdeeld is.
  • Als je in twee ronde vormen gaat bakken: verdeel het deeg in 2 gelijke stukken en druk plat in de ingevette vormen. Als je 1 groot brood maakt: bekleed een bakplaat met bakpapier en rol het deeg hierop uit tot een rechthoek die bijna bakplaat vullend is.
  • Laat nog eens 30 minuten op een vochtige, warme, tochtvrije plaats rijzen (in mijn geval weer in de oven met een nieuw bakje heet water)
  • Druk met de vingertoppen op ca. 2 cm afstand van elkaar diepe kuiltjes verspreid over het hele deeg.
  • Laat nog eens ca. 15/20 minuten rijzen op een warme, tochtvrije en vochtige plaats.
  • Verwarm de oven voor op 220 graden. (Als je in het bezit bent van een broodbak- of pizzasteen verwarm de oven dan 45 minuten van tevoren voor op 240 graden Celsius.)
  • Besprenkel het deeg met olijfolie, leg er blaadjes salie op en bestrooi met de fijngehakte knoflook.
  • Leg de focaccia in de oven en doe wat water in de opvangbak onderin de oven, dit zorgt voor stoom.
  • Bak de focaccia in 20-30 minuten goudbruin en gaar.
  • Laat even afkoelen op een rooster en serveer liefst warm.

buon appetito!

Bron: “De broodbijbel” door: Christine Ingram en Jennie Shapter

Krentenbolletjes met krenten, rozijnen, sukade en citroenrasp

Mijn huisgenoten waren ontstemd. Ze waren erg ontevreden over mijn bijdrage aan hun welzijn. Tja, dat klinkt niet erg best he. Gelukkig was dit probleem heel eenvoudig op te lossen. De klacht was namelijk dat ik weliswaar allerlei heerlijke dingen bakte, maar dat er al in geen tijden meer krentenbolletjes gebakken waren en dat deze danig werden gemist. Dus vanmorgen was het tijd om krentenbolletjes te bakken om daarmee de heren hier weer tevreden te stellen. Was alles maar zo simpel op te lossen! Het recept is goed voor 12-14 krentenbolletjes met krenten, rozijnen, sukade en citroenrasp.

Krentenbolletjes

Ingrediënten:

  • 334 gram (harde) tarwebloem
  • 16 gram instantgist
  • 6,5 gram zout
  • 17 gram witte basterdsuiker of fijne kristalsuiker
  • 17 gram melkpoeder
  • 25 gram broodverbetermiddel voor zacht kleinbrood
  • 25 gram broodverbetermiddel voor krentenbrood of vruchtenbroodpoeder
  • 205 gram lauw water

Vulling:

  • 167 gram afgespoelde en gewelde krenten
  • 100 gram afgespoelde en gewelde rozijnen
  • 17 gram fijngehakte sukade
  • 9 gram citroenrasp

Werkwijze:

  •  Je kunt de krenten en rozijnen de avond voordat je gaat bakken 20 minuten in warm water laten wellen, afgieten en aan de lucht laten drogen. Mocht je niet zo’n planner zijn en kort van te voren bedenken dat je deze bolletjes wilt bakken, dan kan je ook de krenten en rozijnen afspoelen, in een pan met water doen en deze aan de kook brengen. Zodra het kook direct van het vuur nemen. (Anders wordt de huid van de vruchten te zwak en komen de zuren in het deeg met als gevolg een mindere rijs) Stort de vruchten in een zeef, spoel even kort na met koud water en laat goed uitlekken. Dep voorzichtig droog met keukenrolpapier.
  • Doe de bloem, zout, suiker, melkpoeder en broodverbetermiddelen in een kom en roer goed door met een garde.
  • Voeg de gist toe en roer weer goed.
  • Voeg het water toe en kneed met een standmixer (bijv. Bear Teddy Varimixer of KitchenAid) in ca. 8 minuten een soepel, elastisch deeg. Het deeg is klaar als je er tussen je vingers een vlies van kunt trekken. Natuurlijk kun je ook met de hand kneden, dit zal wat langer duren dan machinaal.
  • Leg het deeg 10 minuten afgedekt weg op een tochtvrije plek.
  • Mix ondertussen de vulling met elkaar.
  • Meng na de 10 minuten rust de vulling door het deeg. Dit kun je doen met de kneedmachine op de laagste stand, gedurende een halve tot 1 minuut, of met de hand: rol het deeg uit tot een rechthoekige lap, strooi de helft van de vulling hierop, maar laat een stukje aan de randen vrij. Vouw het deeg dicht en druk de randen aan. Draai het deeg een kwartslag en herhaal hetzelfde. Vorm nu een rol waar je makkelijk stukken af kunt snijden.
  • Laat het deeg weer afgedekt 10 minuten rusten op een tochtvrije plek.
  • Snijd met een deegsnijder het deeg in 12-14 gelijke stukjes en bol deze op: Leg een stukje op het aanrecht, zet je hand hierover heen zodat je vingertoppen losjes op het aanrecht leunen en maak ronddraaiende bewegingen. Het bolletje is goed opgebold als de bovenkant gladgetrokken is en er aan de onderkant een klein “naveltje” zichtbaar is.
  • Leg de bolletjes met voldoende afstand op een bakplaat die bekleed is met een siliconen bakmatje of met bakpapier.
  • Laat 40 minuten rijzen op een warme, tochtvrije plek. (Ik doe dit in een onverwarmde oven of in een grote Samla bak van de Ikea met hierbij in een schaaltje heet water.
  • Verwarm ondertussen de oven voor op 210 graden Celsius hetelucht.
  • Bak de krentenbolletjes in ca 8 minuten goudbruin en gaar.
  • Bestrijk na het bakken direct met iets gesmolten boter en leg de bolletjes op een rooster om af te koelen.

Dit recept komt uit: “Module Gevuld wittebrood; kleinbrood” van het NBC

Pesto-breekbrood

Al een hele tijd spookte het idee in mijn hoofd rond om eens een pestobrood te gaan bakken. In mijn boeken kon ik hier echter geen recept van vinden… Dus dan zelf maar aan de slag om een recept proberen te maken! En warempel, er kwam zomaar een heerlijk brood uit de oven! Ik ben erg blij met het resultaat, en heerlijk, hartig breekbrood om te delen met je disgenoten. Ongetwijfeld erg lekker bij een kom tomatensoep… mmm! Het recept is goed voor 14 stukjes pesto-breekbrood.

Pesto-breekbrood

Ingrediënten:

  • 500 gram broodbloem
  • 5 gram suiker
  • 9 gram zout
  • 8 gram instant gist
  • 300 gram water
  • 20 gram boter op kamertemperatuur en in blokjes gesneden
  • potje groene (of rode) pesto van ca. 135 gram (Ik gebruikte het merk Costa Ligure)

Werkwijze:

  • Doe de bloem, de suiker en het zout in een kom.
  • Roer met een garde goed door elkaar.
  • Voeg de gist toe en roer nog eens goed door.
  • Voeg het water toe en kneed in een standmixer (bijv. Bear Varimixer Teddy of Kitchenaid) in ca. 8 á 9 minuten tot een glad en soepel deeg dat van de wanden los laat. Voeg na 3 minuten de boter toe.
  • Met de hand kneden kan natuurlijk ook, dit duurt wat langer. Het deeg is goed als het aanvoelt als de plakstrip van een post-it briefje en je er een vliesje van kunt trekken tussen je vingers.
  • Laat 70 minuten rijzen in een licht ingevette kom. Dek de kom af en zet op een warme, tochtvrije plek. (Ik gebruik hiervoor een onverwarmde oven met op de bodem een bakje heet water)
  • Stort het deeg op je werkblad en duw plat tot een rechthoekige lap van ca. 50 X 30 cm.
  • Giet zoveel mogelijk de olie uit het potje pesto.
  • Haal de overgebleven pesto eruit met een lepel en smeer met de bolle kant gelijkmatig een laagje over het deeg. (Houd het laagje dun, anders overheerst de smaak van de pesto te veel.)
  • Rol de lap deeg over de lange kant op.
  • Neem een springvorm met een diameter van 26 cm en vet deze in met een beetje bakspray.
  • Snijd 14 gelijke rolletjes van de rol deeg.
  • Verdeel de rolletjes gelijkmatig over de springvorm met 1 van de snijvlakken naar boven.
  • Laat een half uur rijzen op een warme, tochtvrije liefst vochtige plaats.
  • Verwarm ondertussen de oven voor op 190 graden (onderwarmte met hetelucht)
  • Giet wat water in de opvangbak van de oven, dit zorgt voor stoom.
  • Bak de eerste 14 minuten op 190 graden (onderwarmte met hetelucht) bak dan nog ca. 11 minuten verder op 190 graden, hetelucht met onder- en bovenwarmte.
  • Bak het brood in de onderste helft van de oven goudbruin. Het brood is klaar als je erop klopt en het hol klinkt.
  • Laat het brood een minuutje afkoelen in de vorm, verwijder daarna de vorm en laat verder afkoelen op een rooster.

Kerststol

Kerststol; een heerlijk luxe brood gevuld met zuidvruchten, noten en amandelspijs en bestrooid met een laagje poedersuiker. Het staat symbool voor het ingebakerde kerstkind en hoort daarmee écht bij Kerst. Eigenlijk zou het bij iedereen met kerst op de ontbijttafel moeten staan. Natuurlijk is dat het lekkerste en het leukste als je hem zelf maakt en de geur van versgebakken brood zich door het huis verspreidt. De geur van kerst en gezelligheid. Een kerststol kan je naar eigen smaak vullen met bijvoorbeeld: krenten, rozijnen, cranberries, appel, abrikozenstukjes, noten enz. Ik hoop dat iedereen deze zelfgebakken stol op tafel gaat zetten, want echt: iedereen zal ervan smullen en het zal je heel erg veel voldoening geven! Vrolijk kerstfeest!
Het recept is goed voor 1 kerststol. Wil je meer weten over de geschiedenis van de kerststol? Kijk dan op de website van het bakkerijsmuseum.

Kerststol

Ingrediënten:

  • 250 gram tarwebloem van goede kwaliteit (hoog eiwitgehalte)
  • 25 gram verse gist of 12,5 gram droge.
  • 5 gram (bakkers)zout
  • 7,5 gram suiker
  • 12,5 gram melkpoeder (te koop bij o.a. de Zuidmolen)
  • 12,5 gram broodverbetermiddel voor wittebrood (ook verkrijgbaar bij o.a. de Zuidmolen)
  • 12,5 gram broodverbetermiddel voor krenten- of vruchtenbrood
  • 25 gram zachte roomboter op kamertemperatuur
  • 25 gram losgeklopt ei
  • 85-100 gram water

Vulling 1:

  • 275 gram gewelde rozijnen of vruchtenmix ( dit is de mix die ik gebruik: “fruitmix”, maar dergelijke mixen zijn bijv. ook in goed gesorteerde supermarkten, de natuurwinkel of Makro te koop)
  • 37 gram gehakte sukade
  • 13 gram gehakte amandelen

Vulling 2:

  • 140 gram amandelspijs
  • 7 gram citroenrasp
  • 7 gram losgeklopt ei eventueel aangevuld met een beetje water om de juiste stijfte van de spijs te verkrijgen

Werkwijze:

  • Wel een dag voordat je de stol gaat maken de rozijnen of vruchtenmix een half uur in een bak lauw water. Neem ongeveer 260 gram droge fruitmix, dan kom je op 275 gram als het geweld is.
  • Giet af en laat vervolgens ca. 20 uur aan de lucht drogen, schud af en toe voorzichtig even om.
  • Maak de amandelspijs en de citroenrasp aan met het ei en eventueel wat water.
  • Prak het geheel goed door elkaar met een vorm of meng het door elkaar met de platte klopper in een standmixer. Zorg ervoor dat er geen klontjes meer in zitten.
  • Vorm er een lange rol van, die ongeveer even breed is als de stol.
  • Doe de bloem, het zout, de suiker, de melkpoeder en de broodverbetermiddelen in een kom.
  • Roer met een garde goed door elkaar.
  • Voeg de droge gist toe en roer nog eens goed door. (Als je verse gist gebruikt kan je deze oplossen in het water en daarmee toevoegen)
  • Voeg nu het ei en het water toe.
  • Kneed 8 minuten in een standmixer (bijv. KitchenAid, Bear Teddy Varimixer) of kneed met de hand.
  • Voeg dan de boter in kleine stukje toe en kneed net zo lang door tot je een vliesje van het deeg kunt vormen tussen je vingers. De plakkerigheid van het deeg is goed als het aanvoelt als de plakzijde van een post-it blaadje. (Als je vaker brood bakt: het deeg is iets droger dan van de meeste broden)
  • Doe het deeg in een licht ingevette kom, dek af en zet 10 minuten weg op een warme en tochtvrije plek.
  • Rol het deeg uit met een deegroller en verdeel de helft van de fruitmix eroverheen, laat een cm van de kanten vrij.
  • Vouw het deeg in 3-en en druk met de deegroller de zijkanten dicht.
  • Rol weer uit tot een lap en herhaal deze handeling met de rest van de fruitmix.
  • Let er op dat de vruchten niet door de deeghuid heen komen, als dit gebeurt zullen ze verbranden tijdens het bakken.
  • Leg het deeg terug in de licht ingevette kom en laat afgedekt op een warm en tochtvrij plekje staan gedurende 15 minuten.
  • Rol het deeg uit tot een ovaal en plaats de rol amandelspijs net iets van het midden.
  • Zorg ervoor dat de rol iets minder lang is dan het deeg.
  • Vouw het deeg dicht, zorg dat de bovenste flap iets korter is dan de onderste.
  • Druk de zijkanten en de open voorkant dicht met de deegrol.
  • Blijven de deegflappen niet goed aan elkaar plakken, bevochtig ze dan met een heel klein beetje water.
  • Leg de stol op een met bakpapier of siliconen bakmatje beklede bakplaat.
  • Laat op een warme, vochtige en tochtvrije plaats rijzen gedurende 45 minuten. (Ik gebruik hiervoor een grote, lage Samla bak met deksel van de Ikea met een schaaltje heet water erin)
  • Verwarm 20 minuten voor het einde van de rijstijd de oven voor op 200 graden.
  • Bak de kerststol in ca. 35 minuten bruin en gaar.
  • Leg na het bakken op een rooster.
  • Smelt wat boter en bestrijk hiermee de nog warme kerststol.
  • Laat afkoelen en bestrooi met poedersuiker.

Mocht je willen zien hoe je een kerststol maakt: Levine heeft een duidelijk instructiefilmpje gemaakt over het bakken van een kerststol, ze grbruikt wel een ander recept dan ik hier heb gebruikt, maar de techniek blijft hetzelfde. Het filmpje kun je hier vinden.

Iedereen een heel gezellig kerstontbijt gewenst!

Het recept komt (deels aangepast) uit het “Praktijkboek grootbrood” van het NBC.

Fries suikerbrood / Fryske Sûkerbôle

Als eerder schreef ik over een streekproduct, namelijk de Twentse Kozak. Omdat ik geboren, opgegroeid en inmiddels -na 10 jaar afwezigheid- weer terug ben op Friese bodem, kan ik het natuurlijk niet maken om de Friese streekproducten links te laten liggen! Want bakken…ja dat kunnen ze hier ook! Laat ik beginnen met het bekendste brood van Friese bodem: het Friese suikerbrood, of zoals het hier wordt genoemd: Fryske Sûkerbôle. Een heerlijk brood waarbij een lege broodmand en ontzettende plakvingers gegarandeerd zijn. (Zeg niet dat ik je niet gewaarschuwd heb!) Voor wie het toch aandurft, hieronder het recept voor 1 brood.

Fries suikerbrood

Ingrediënten:

  • 75 gram zachte roomboter
  • 500 gram bloem
  • 6 gram zout
  • 1,5 dl lauwe melk
  • 12 gram droge gist
  • 3 eetlepels gembersiroop (= ongeveer 45/50 ml)
  • 2 eieren op kamertemperatuur
  • 1 flinke theelepel kaneel
  • 120 gram kandijsuiker, greinsuiker of parelsuiker (verkrijgbaar bij o.a. de Welkoop, in een paars doosje van het merk Tiense Suiker)
  • suiker
  • boter voor het invetten van de vorm

Werkwijze:

  • Smelt de boter voorzichtig in een pannetje op laag vuur en laat afkoelen tot kamertemperatuur.
  • Doe de bloem en het zout in de een kom en roer goed door met een garde.
  • Voeg de gist toe, roer weer goed door met een garde.
  • Voeg de lauwe melk toe, de gesmolten boter, de gembersiroop en de eieren.
  • Kneed dit in een standmixer met de kneedhaak in ca. 10 minuten tot een mooi soepel, samenhangend deeg. Het deeg is goed als je er tussen je vingers een vliesje van kunt vormen. Je kunt natuurlijk ook met de hand kneden, dit zal wat langer duren.
  • Leg het deeg in een licht ingevette kom en zet weg op een warme, vochtige en tochtvrije plek. (ik doe dit in een onverwarmde oven met een bakje heet water op de bodem)
  • Laat ca. een uur rijzen tot het deeg in volume verdubbeld is.
  • Kneed er dan de kaneel en de parelkorrels door.  Je kunt als alternatief ook het deeg tot een grote plak uitrollen en deze gelijkmatig bestrooien met kaneel en de suikerparels.
  • Maak een rechthoekige plak van het deeg, deel denkbeeldig in drieën en vouw de linke flap over de middelste, en de rechterflap vervolgens ook over de middelste.
  • Draai het deeg een kwartslag en rol losjes op.
  • Vet een cakebakblik van 25 cm dik in met boter en bestrooi met suiker.
  • Leg het deeg hierin en laat nog ca. een kwartier rijzen op een warm, vochtig en tochtvrij plekje.
  • Verwarm de oven voor op 190 graden.
  • Bestrooi de bovenkant van het deeg met suiker en bak het in ca. 30/33 minuten gaar en goudbruin.
  • Stort het brood na het bakken op een rooster en laat afkoelen.

Lekker ite! (eet smakelijk!)

Tot nu toe krijg ik door de boter en suiker op het bakblik de juiste plakkerige, zachte korst rondom het brood. Bovenop hoort dit volgens mij ook het geval te zijn, maar bij mij wordt de korst knapperig met een laagje suiker erop. (overigens wordt hij na een dagje wel zachter, maar de suiker blijft er natuurlijk op liggen) Ik heb een aantal tips hiervoor gevonden: boter vermengd met suiker bovenop smeren, gedurende het hele bakproces flink stomen of na de baktijd direct afdekken zodat het brood kleffer wordt. Ik wil hier een volgende keer mee experimenteren, wie bovenstaande (of andere tips al heeft geprobeerd: ik hoor graag of het heeft gewerkt (of juist niet).